FACT CHECK: പഞ്ചാബിലെ ആരാധനാലയത്തില്‍ പ്രസാദമായി മദ്യവിതരണം നടത്തുന്ന ദൃശ്യങ്ങള്‍ കര്‍ഷക സമരവുമായി തെറ്റായി ബന്ധപ്പെടുത്തുന്നു…

മാസങ്ങളായി തുടരുന്ന കർഷക സമരത്തിന് ഐക്യദാർഢ്യം പ്രഖ്യാപിച്ചു കൊണ്ട് കഴിഞ്ഞദിവസം ഇന്ത്യയൊട്ടാകെ വിവിധ രാഷ്ട്രീയ സംഘടനകള്‍ ബന്ദ്‌  നടത്തിയിരുന്നു. അതിനുശേഷം ഇപ്പോൾ സാമൂഹ്യ മാധ്യമങ്ങളിൽ ഒരു വീഡിയോ പ്രചരിക്കുന്നുണ്ട്.   പ്രചരണം   മദ്യക്കുപ്പികളിൽ നിന്നും മദ്യം ഒരു വലിയ വീപ്പലേക്ക് ഒഴിച്ച് നിറക്കുന്നതും പിന്നീട് ജനക്കൂട്ടത്തിന് ഗ്ലാസ്സുകളിൽ പകർന്നു നൽകുന്നതുമാണ് ദൃശ്യങ്ങളിൽ കാണാൻ സാധിക്കുന്നത്.  മദ്യം ലഭിക്കാനായി ആളുകൾ തിരക്കും കൂട്ടുകയാണ്. കർഷക സമരത്തിനിടയിൽ മദ്യം വിളമ്പുകയാണ് എന്ന് സൂചിപ്പിച്ച്  വീഡിയോയ്ക്ക് നൽകിയിട്ടുള്ള അടിക്കുറിപ്പ് ഇങ്ങനെയാണ്: കർഷക സമരം […]

Continue Reading

FACT CHECK: ഈ ചിത്രം ഡല്‍ഹിയില്‍ കര്‍ഷക സമരത്തില്‍ തന്‍റെ കര്‍ഷകനായ പിതാവിനെ കാണാനെത്തിയ ജവാന്‍റെതല്ല…

ഒരു സര്‍ദ്ദാര്‍ജി തന്‍റെ ജവാന്‍ മകനെ കാണുന്ന ഒരു ചിത്രം സാമുഹ്യ മാധ്യമങ്ങളില്‍ വ്യാപകമായി പ്രചരിക്കുന്നു. പക്ഷെ ഫാക്റ്റ് ക്രെസേണ്ടോ ഈ ചിത്രത്തിനെ കുറിച്ച് അന്വേഷിച്ചപ്പോള്‍ ഈ ചിത്രത്തിനെ കുറിച്ച് പ്രചരിപ്പിക്കുന്നത് തെറ്റാണെന്ന് കണ്ടെത്തി. എന്താണ് ഈ ചിത്രത്തിന്‍റെ യഥാര്‍ത്ഥ്യം നമുക്ക് നോക്കാം. പ്രചരണം Screenshot: Facebook post claiming the image is associated with farmers protest on Delhi Border. Facebook Archived Link മുകളില്‍ നല്‍കിയ പോസ്റ്റില്‍ നമുക്ക് ഒരു സര്‍ദ്ദാര്‍ജി […]

Continue Reading

FACT CHECK: ഹരിയാനയില്‍ കര്‍ഷക സമരക്കാര്‍ക്ക് മദ്യം നല്‍കുന്നു എന്ന മട്ടില്‍ പ്രചരിക്കുന്ന ദൃശ്യങ്ങളുടെ വസ്തുത അറിയൂ…

വിവരണം  രാജ്യത്ത് തുടരുന്ന കര്‍ഷക സമര വേദികളില്‍ നിന്നും ചിത്രങ്ങള്‍ക്കും  വീഡിയോകള്‍ക്കും സാമൂഹ്യ മാധ്യമങ്ങള്‍ വഴിയുള്ള പ്രചരണം തുടരുകയാണ്. ഇക്കഴിഞ്ഞ ദിവസം മുതല്‍ പ്രചരിച്ചു തുടങ്ങിയ ഒരു വീഡിയോ ആണിവിടെ കൊടുത്തിട്ടുള്ളത്. നിര്‍ത്തിയിട്ടിരിക്കുന്ന ഒരു വാഹനത്തിനുള്ളിലേയ്ക്ക് ആളുകള്‍ ചെറിയ പാത്രങ്ങളും ഗ്ലാസുകളും നീട്ടുന്നതും കാറിനുള്ളില്‍ ഉള്ളയാള്‍ അവയിലേയ്ക്ക് മദ്യം പകര്‍ന്നു നല്‍കുന്നതുമായ ദൃശ്യങ്ങളാണ് കാണാന്‍ സാധിക്കുന്നത്. വീഡിയോയുടെ ഒപ്പമുള്ള വിവരണം അനുസരിച്ച് ദൃശ്യങ്ങള്‍ ഹരിയാനയിലെ സമര വേദിയില്‍ നിന്നുള്ളതാണ് എന്ന് അവകാശപ്പെടുന്നു.  archived link FB Post […]

Continue Reading

FACT CHECK: ഈ പരിഷ്ക്കരിച്ച ട്രാക്ടറുകളുടെ ചിത്രങ്ങള്‍ക്ക് കര്‍ഷക സമരവുമായി ഒരു ബന്ധവുമില്ല…

കേന്ദ്ര സര്‍ക്കാര്‍ ഡല്‍ഹിയില്‍ റോഡുകലില്‍ നിര്‍മിച്ച ഉപരോധങ്ങള്‍ മറികടക്കാന്‍ ട്രാക്ടരുകളില്‍ നടത്തിയ  പരിഷ്കരണങ്ങളുടെ ചിത്രങ്ങള്‍ എന്ന തരത്തില്‍ ചില ചിത്രങ്ങള്‍ സാമുഹ്യ മാധ്യമങ്ങളില്‍ വൈറല്‍ ആവുന്നുണ്ട്. ഈ ചിത്രങ്ങളെ കുറിച്ച് ഫാക്റ്റ് ക്രെസേണ്ടോ അന്വേഷിച്ചപ്പോള്‍ ഈ ചിത്രങ്ങള്‍ക്ക് നിലവിലെ കര്‍ഷക സമരവുമായി യാതൊരു ബന്ധവുമില്ല എന്ന് കണ്ടെത്തി. എന്താണ് ഈ ചിത്രങ്ങളുടെ യഥാര്‍ത്ഥ്യം നമുക്ക് നോക്കാം. പ്രചരണം Screenshot: Facebook post claiming farmers designed special tractors to overcome obstacles created by central […]

Continue Reading

FACT CHECK: പോസ്റ്റിലെ ഈ രണ്ടു ചിത്രങ്ങള്‍ ഒരേ സമരാനുകൂലിയുടെതല്ല…

വിവരണം  റിപ്പബ്ലിക്ക് ദിനത്തില്‍ കര്‍ഷകര്‍ സംഘടിപ്പിച്ച സമാന്തര പരേഡ് പലയിടത്തും സംഘര്‍ഷത്തിലും അക്രമത്തിലും കലാശിച്ച കാര്യം നമ്മള്‍ മാധ്യമങ്ങളിലൂടെ അറിഞ്ഞിരുന്നല്ലോ. സംഭവങ്ങളുടെ വീഡിയോ ആയും ചിത്രങ്ങളായും വിവരണങ്ങളായും വാര്‍ത്തകള്‍ സാമൂഹ്യ മാധ്യമങ്ങളിലും വ്യാപകമായി പ്രചരിച്ചു പോരുന്നുണ്ട്.  ഇപ്പോള്‍ ഇത്തരത്തില്‍ പ്രചരിക്കുന്ന രണ്ടു ചിത്രങ്ങളെ പറ്റിയാണ് നമ്മള്‍ ഇന്ന് അന്വേഷിക്കുന്നത്.  ഒന്നാമത്തെ ചിത്രത്തില്‍ സമരത്തില്‍ പങ്കെടുക്കുന്ന ഒരു കര്‍ഷകന്‍ പോലീസുകാരന്‍റെ നേര്‍ക്ക് വാളോങ്ങുന്ന ദൃശ്യമാണുള്ളത്. രണ്ടാമത്തെ ചിത്രത്തില്‍ മുഖത്ത് പരിക്കേറ്റ് ചതവുകളും ആയി തലയില്‍ തലപ്പാവിന്‍റെ  ഉള്ളില്‍ മുറിവില്‍ […]

Continue Reading

FACT CHECK: ഗുരുതരമായി പരിക്കേറ്റ ഈ വ്യക്തിയുടെ ചിത്രത്തിന് കര്‍ഷക സമരവുമായി യാതൊരു ബന്ധവുമില്ല…

ഡല്‍ഹിയില്‍ നടക്കുന്ന കര്‍ഷക സമരത്തില്‍ പോലീസ് നടപടിയില്‍ പരിക്കേറ്റ ഒരു കര്‍ഷകന്‍റെ ചിത്രം എന്ന തരത്തില്‍ ചില ചിത്രങ്ങള്‍ സാമുഹ്യ മാധ്യമങ്ങളില്‍ വൈറല്‍ ആവുന്നുണ്ട്. പക്ഷെ ഈ ചിത്രങ്ങള്‍ക്ക് കര്‍ഷക സമരവുമായി യാതൊരു ബന്ധവുമില്ല എന്ന് ഞങ്ങളുടെ അന്വേഷണത്തില്‍ വ്യക്തമായിട്ടുണ്ട്. ഈ ചിത്രത്തില്‍ കാണുന്ന സംഭവത്തിന്‍റെ സത്യാവസ്ഥ അറിയൂ… പ്രചരണം Facebook Archived Link മുകളില്‍ നല്‍കിയ പോസ്റ്റില്‍ കര്‍ഷകന്‍ എന്ന് വാദിച്ച് ഒരു സര്‍ദാര്‍ജിയുടെ ചിത്രം നല്‍കിട്ടുണ്ട്. പോലീസുകാരാണ് ഈ കര്‍ഷകനെ മര്‍ദിച്ച് ഈ നിലയിലാക്കിയത് […]

Continue Reading

FACT CHECK: പുഞ്ചിരിച്ച് ചപ്പാത്തി വിതരണം ചെയ്യുന്ന ഈ കുഞ്ഞിന്‍റെ ചിത്രത്തിന് നിലവിലെ കര്‍ഷക സമരവുമായി യാതൊരു ബന്ധവുമില്ല…

തലക്കെട്ടുമായി പുഞ്ചിരിച്ച് ചപ്പാത്തി വിതരണം ചെയ്യുന്ന ഒരു കുഞ്ഞിന്‍റെ ചിത്രം കര്‍ഷക സമരവുമായി ബന്ധപെടുത്തി വ്യാപകമായി പ്രചരിക്കുന്നുണ്ട്. പക്ഷെ ഫാക്റ്റ് ക്രെസേണ്ടോ ഈ ചിത്രത്തിനെ കുറിച്ച് അന്വേഷിച്ചപ്പോള്‍ ഈ ചിത്രം പഴയതാണ് കുടാതെ നിലവിലെ കര്‍ഷക സമരവുമായി ചിത്രത്തിന് യാതൊരു ബന്ധവുമില്ല എന്ന് കണ്ടെത്തി. സാമുഹ്യ മാധ്യമങ്ങളില്‍ വൈറല്‍ പ്രചരണവും പ്രചരണത്തിന്‍റെ യഥാര്‍ത്ഥ്യം എന്താണ്ന്ന് നമുക്ക് നോക്കാം. പ്രചരണം Screenshot: Facebook post claiming viral image is from recent farmers protest. Facebook Archived […]

Continue Reading

FACT CHECK: പഴയ അസംബന്ധിതമായ വീഡിയോകള്‍ കര്‍ഷക സമരത്തിന്‍റെ പേരില്‍ വ്യാജമായി പ്രചരിക്കുന്നു…

ഡല്‍ഹിയിലെ കര്‍ഷക സമരത്തില്‍ വിഘടനവാദികളും രാജ്യവിരുദ്ധരും പങ്കെടുക്കുന്നു എന്ന തരത്തില്‍ ചില വീഡിയോകള്‍ സാമുഹ്യ മാധ്യമങ്ങളില്‍ പ്രചരിക്കുന്നുണ്ട്. പക്ഷെ ഈ വീഡിയോകള്‍ പഴയതാണ് കൂടാതെ ഡല്‍ഹിയില്‍ നിലവില്‍ നടക്കുന്ന കര്‍ഷക സമരവുമായി ഇവയ്ക്ക്  യാതൊരു ബന്ധവുമില്ല എന്ന് ഫാക്റ്റ് ക്രെസേണ്ടോ അന്വേഷണത്തില്‍ കണ്ടെത്തി. പ്രചരണം വീഡിയോ-1 Facebook Archived Link മുകളില്‍ കാണുന്ന വീഡിയോയില്‍ ഒരു കൂട്ടം സിഖുകള്‍ പാകിസ്ഥാനും പാകിസ്ഥാന്‍റെ പ്രധാനമന്ത്രിക്കും ജയ്‌ വിളിക്കുന്നതായി കാണാം. പാകിസ്ഥനോടൊപ്പം ഇവര്‍ ഖാലിസ്ഥാനും ജയ്‌ വിളിക്കുന്നതായി നമുക്ക് കാണാം. […]

Continue Reading

FACT CHECK: 2013 ല്‍ ബ്രിട്ടനില്‍ നടന്ന പ്രതിഷേധത്തില്‍ നിന്നുള്ള ചിത്രം നിലവിലെ കര്‍ഷക സമരത്തില്‍ നിന്നുള്ളത് എന്ന് തെറ്റായി പ്രചരിപ്പിക്കുന്നു…

വിവരണം കര്‍ഷരുടെ പ്രതിഷേധം ഡല്‍ഹിയില്‍ ശക്തിയോടെ തുടരുകയാണ്. പഞ്ചാബിലെ കര്‍ഷകരാണ് ഏറെയും സമരത്തിന്‍റെ മുന്നില്‍ നയിച്ചു കാണുന്നത്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ തലപ്പാവ് കെട്ടിയ സിഖുകാരുടെ നിരവധി ചിത്രങ്ങളും വാര്‍ത്തകളും വീഡിയോകളും കര്‍ഷക സമരത്തിന്‍റെ പേരില്‍ സാമൂഹ്യ മാധ്യമങ്ങളില്‍ വൈറല്‍ ആകുന്നുണ്ട്.  ഇപ്പോള്‍ വൈറല്‍ ആകുന്ന സിഖ് വേഷധാരിയുടെ ഒരു ചിത്രത്തിന്‍റെ മുകളിലാണ് നമ്മള്‍ ഇന്ന് വസ്തുതാ അന്വേഷണം നടത്താന്‍ പോകുന്നത്. ചിത്രത്തില്‍ ഒരു സിഖ് വേഷധാരി ഇന്ത്യന്‍ ദേശീയ പതാക നിലത്തിട്ടു ചവിട്ടുന്നതും ഷൂസ് അതിലേയ്ക്ക് വയ്ക്കുന്നതുമായ […]

Continue Reading

FACT CHECK: ഡല്‍ഹിയില്‍ കര്‍ഷകരെ പിന്തുണക്കാന്‍ എത്തിയ നിഹങ്ങ് സിഖുകളുടെ വീഡിയോയാണോ ഇത്? സത്യമറിയൂ…

ഡല്‍ഹിയില്‍ പ്രതിഷേധിക്കുന്ന കര്‍ഷകര്‍ക്ക് പിന്തുണയുമായി എത്തിയ സിഖുകളുടെ സൈന്യം എന്ന തരത്തില്‍ ഒരു വീഡിയോ സാമുഹ്യ മാധ്യമങ്ങളില്‍ പ്രചരിക്കുന്നുണ്ട്. പക്ഷെ ഫാക്റ്റ് ക്രെസേണ്ടോ ഈ വീഡിയോയെ കുറിച്ച് അന്വേഷിച്ചപ്പോള്‍ ഈ വീഡിയോയ്ക്ക് ഡല്‍ഹിയില്‍ നടക്കുന്ന കര്‍ഷകരുടെ സമരവുമായി യാതൊരു ബന്ധവുമില്ല എന്ന് കണ്ടെത്തി. എന്താണ് സാമുഹ്യ മാധ്യമങ്ങളിലെ പ്രചരണവും പ്രചരണത്തിന്‍റെ സത്യാവസ്ഥയും നമുക്ക് നോക്കാം. പ്രചരണം Facebook Archived Link മുകളില്‍ കാണുന്ന വീഡിയോയില്‍ നമുക്ക് ആയുധങ്ങള്‍ എടുത്ത് റോഡില്‍ മാര്‍ച്ച്‌ നടത്തുന്ന സിഖുകളുടെ ഒരു കൂട്ടത്തിനെ […]

Continue Reading

FACT CHECK: 2017ലെ ജാട്ട്‌ സംവരണ പ്രക്ഷോഭത്തിന്‍റെ ചിത്രം നിലവിലെ കര്‍ഷക സമരം എന്ന തരത്തില്‍ പ്രചരിക്കുന്നു…

ഡല്‍ഹിയില്‍ നടക്കുന്ന കര്‍ഷക സമരത്തില്‍ പങ്ക് എടുക്കാന്‍ ട്രാക്ടര്‍ ഓടിച്ച് പോക്കുന്ന സ്ത്രി കര്‍ഷകര്‍ എന്ന തരത്തില്‍ ഒരു ചിത്രം സാമുഹ്യ മാധ്യമങ്ങളില്‍ പ്രചരിക്കുന്നുണ്ട്. പക്ഷെ ഫാക്റ്റ് ക്രെസേണ്ടോ ഈ ചിത്രത്തിനെ കുറിച്ച് അന്വേഷിച്ചപ്പോള്‍ ഈ ചിത്രം മൂന്ന് കൊല്ലം പഴയതാണ് എന്ന് കണ്ടെത്തി. ചിത്രം ഉപയോഗിച്ച് സാമുഹ്യ മാധ്യമങ്ങളില്‍ നടക്കുന്ന പ്രചരണവും പ്രചരണത്തിന്‍റെ സത്യാവസ്ഥ എന്താണന്ന്‍ നമുക്ക് നോക്കാം. പ്രചരണം Screenshot: Photo of women riding a tractor claimed to be of […]

Continue Reading

FACT CHECK: പഴയ അസംബന്ധിത വീഡിയോ വെച്ച് കര്‍ഷക സമരത്തില്‍ ദേശവിരുദ്ധരും വ്യാജന്മാരും എന്ന് വ്യാജ പ്രചരണം…

ഡല്‍ഹിയില്‍ നിലവില്‍ നടക്കുന്ന കര്‍ഷക പ്രതിഷേധത്തില്‍ പാകിസ്ഥാനെയും ഖാലിസ്ഥനെയും പിന്തുണക്കുന്നവരും വ്യാജ സിഖുകളും നുഴഞ്ഞുകയറിയിട്ടുണ്ട് എന്ന് ആരോപിച്ച് ചില വീഡിയോകള്‍ സാമുഹ്യ മാധ്യമങ്ങളില്‍ പ്രചരിക്കുന്നുണ്ട്. പക്ഷെ ഫാക്റ്റ് ക്രെസേണ്ടോ ഈ വീഡിയോകളെ കുറിച്ച് അന്വേഷിച്ചപ്പോള്‍ ഈ വീഡിയോകള്‍ക്ക് കര്‍ഷകരുടെ സമരവുമായി യാതൊരു ബന്ധവുമില്ല എന്ന് കണ്ടെത്തി. ഏതൊക്കെ വീഡിയോകളാണ് കാര്‍ഷിക സമരത്തിന്‍റെ പേരില്‍ വ്യാജമായി പ്രചരിക്കുന്നതും എന്താണ് അവയുടെ വസ്തുതയും എന്ന് നമുക്ക് നോക്കാം. വീഡിയോ 1 പ്രചരണം: കര്‍ഷകരുടെ സമരത്തിലെ രാജ്യവിരുദ്ധര്‍ എന്ന് അവകാശപ്പെട്ടു താഴെ […]

Continue Reading

FACT CHECK: ഒരു സ്ത്രീ പോലീസുകാര്‍ക്ക് നേരെ വടി നീട്ടി ആക്രോശിക്കുന്ന ചിത്രം നിലവിലെ കര്‍ഷക സമരത്തില്‍ നിന്നുള്ളതല്ല…

വിവരണം  കേന്ദ്ര സര്‍ക്കാരിന്‍റെ കാര്‍ഷിക നയങ്ങള്‍ക്കെതിരെ പഞ്ചാബിലും ഡല്‍ഹി ഹരിയാന എന്നിവിടങ്ങളിലും തുടരുന്ന കര്‍ഷകരുടെ പ്രക്ഷോഭത്തെ കുറിച്ചുള്ള വാര്‍ത്തകളാണ്  വാര്‍ത്താ മാധ്യമങ്ങളിലും സാമൂഹ്യ മാധ്യമങ്ങളിലും ഈയിടെ കൂടുതലായി പ്രചരിക്കുന്നത്. സമരത്തിനിടയില്‍ ഒരു സ്ത്രീ പോലീസുകാര്‍ക്ക് നേരെ നീണ്ട വടി നീട്ടി അടിക്കാനോങ്ങുന്ന ഒരു ചിത്രം ഇപ്പോള്‍ സാമൂഹ്യ മാധ്യമങ്ങളില്‍ വൈറല്‍ ആയിട്ടുണ്ട്. ജല പീരങ്കി ഉപയോഗിച്ചതിനാല്‍ സ്ത്രീയും അവര്‍ നില്‍ക്കുന്ന സ്ഥലവും നനഞ്ഞു കുതിര്‍ന്നിട്ടുണ്ട് എന്ന് ദൃശ്യങ്ങളില്‍ കാണാം. ഇതിനൊപ്പം മറ്റൊരു ചിത്രവും വൈറല്‍ നല്‍കിയിട്ടുണ്ട്.  archived […]

Continue Reading